Нематэрыяльная Спадчына Беларусі

 

Ваджэнне Сулы і даўнейшыя паданні: праводзім красавіцкія ўікэнды разам

18 красавіка адзначаецца Дзень сусветнай спадчыны, які быў пастаноўлены ў 1983 годзе Асамблеяй IКАМОС (Мiжнародная рада па пытаннях помнiкаў i выбiтных мясцiн) пры ЮНЭСКА

Да гэтай даты ў перыяд з 18 па 27 красавіка ў парку сярэднявечнай гісторыі «Сула» прымеркавана цэлая серыя імпрэз аб нематэрыяльнай культурнай спадчыне Беларусі.

У гэтыя дні можна будзе даведацца пра гісторыю беларускай дуды, выцінанкі і маляванкi, паглядзець рэканструкцыю абраду «Ваджэнне Сулы», а таксама паслухаць беларускія народныя казкі і паданні ў арыгінальным выкананні.

Даведацца пра культуру беларускай дуды

Першы дзень вялікіх выходных гэтага месяца - 18 красавіка прысвечаны беларускай музычнай спадчыне. Госці парка змогуць пачуць у гэты дзень шмат цікавых фактаў пра гісторыю музычнай скарбніцы нашай краіны ад вядомага беларускага музыкаведа, этнографа і фалькларыста.

Напрыклад, у траўні 2023 года «культура беларускай дуды» была занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Беларусі. Гэты элемент прызнаны яе нематэрыяльнай гісторыка-культурнай спадчынай. У хуткiм часе плануецца вылучэнне беларускай дуды ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА.

Цікава, што напачатку 20 стагоддзя ніводнае вяселле на нашых землях не абыходзілася без гульні на дудзе, а да канца стагоддзя дудароў практычна не засталося. Усцешна, што ў апошнія дзесяцігоддзі гэта ўнікальная народная прылада перажывае перыяд адраджэння і захавання як вялікага нацыйнага набытку.

У наведнікаў будзе магчымасць не толькі паспрабаваць навучыцца граць на дудзе, але і закруціцца ў даўнейшым танцы пад яе чароўныя гукі, а яшчэ пачуць гучанне даўнейшай фісгармоніі, якая некалі належала знакамітаму роду Ленскіх.

Апроч таго, можна будзе пабываць на лекцыі па сярэдневяковай музыцы 16 стагоддзі і эпохі Барока, а таксама атрамаць асалоду ад гучання музычных інструментаў.

Паглядзець на абрад «Ваджэнне Сулы»

Рэканструкцыю даўнейшага абраду «Ваджэнне Сулы» можна будзе ўбачыць у парку 19 красавіка.

«Ваджэнне Сулы» (Кіраванне Сулы/Стрэлы) – ... унікальны вясновы абрадава-аграрны рытуал усходняга Палесся (вёскі Гадзічава і Маркавічы Гомельскага раёна), які праводзілі на другі дзень Вялікадня. Гэты абрад улучаны ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Беларусі і скіраваны на абарону ад маланак, хвароб і забеспячэнне добрага ўраджаю.

Гэта вельмі маляўнічае, яркае дзейства, калі жанчыны і дзяўчаты, апранутыя ў традыцыйныя касцюмы, ідуць па вёсцы з песнямі, утвараючы «жывы ланцуг» ці «змейку» («крывы танок»), што сімвалізуе рух энергіі (Сулы). Завяршаецца абрад «пахаваннямі стралы» (знака маланкі) у поле ці на гародзе.

Традыцыя яднае і мацуе сувязь паміж пакаленнямі, захоўвае самабытную культуру Беларусі.

Паўдзельнічаць у майстар-класе па выцінанцы і маляванцы

З гісторыяй і традыцыямі беларускага народнага мастацтва можна будзе пазнаёміцца ў парку сярэднявечнай гісторыі «Сула» 20 красавіка.

Беларускае саломапляценне, выцінанка (выразанне з паперы), маляванка, ткацтва і разьба па дрэве – уся гэта ўнікальная нематэрыяльная спадчына Беларусі. Некаторыя з пералічаных аб'ектаў улучаны не толькі ў дзяржрэестр, але і спіс нематэрыяльнай спадчыны ЮНЭСКА.

У гэты дзень на тэрыторыі парка можна будзе ўбачыць дэманстрацыю народнага мастацтва майстрамі і паслухаць невялікі аповед пра яго гісторыю і значэнне, а таксама паўдзельнічаць у майстар-класе па вырабе маляванкi ці выцінанкі.

Дакрануцца да памяці роду Ленскіх

Скончацца вялікія выходныя 21 красавіка Радаўніцай – днём першага пасля Вялікадня агульнацаркоўнага памінання нябожчыкаў у народным календары ўсходніх славянаў.

Радаўніца напамінае нам пра непарыўную сувязь са сваімі «каранямі» - продкамі і патрэбы паважлівага і асцярожнага дачынення да свайго мінулага.

Таму 21 красавіка будзе прысвечаны памяці апошніх уласнікаў Сулы Ленскіх. Госці парка змогуць даведацца пра гісторыю гэтага знакамітага роду і яго знакамiтых прадстаўнікоў.

Без сумневу, адным з яскравых прадстаўнікоў апошняга пакалення (канец 19 - пачатак 20 стагоддзяў) з'яўляецца асоба Міхала Ленскага – дырэктара крухмальна-патакавага завода «Сокал» (цяпер гэты будынак ААТ «МІНСК КРЫШТАЛЬ»).

Таксама адметная фігура таленавітага беларускага мастака і заснавальніка невялікай гуты ў Бярозаўцы (цяпер – ААТ «Нёман) Зянона Ленскага.

Праз успаміны, надзеленыя ў цікавы аповед, можна будзе прайсці па спіралі часу і адчуць, наколькі моцная ўзаемасувязь мінулага і сучаснасці, наколькі важна помніць пра свае вытокі.

На тэрыторыі парка знаходзіцца капліца-пахавальня Ленскіх, якая была асцярожна адноўлена ўласнікамі «Сулы» як даніна глыбокай пашаны да памяці гэтага дваранскага роду.

Нацешыцца спеўнасцю беларускай мовы

Апошні ўікэнд месяца – 25 і 26 красавіка будзе прысвечаны вуснай народнай творчасці Беларусі. Дзякуючы гэтай нематэрыяльнай спадчыне захоўваюцца і перадаюцца з пакалення ў пакаленне ўсе нюансы непаўторнага гучання беларускай мовы.

На тэрыторыі комплексу вельмі асцярожна ставяцца да захавання і папулярызацыі роднай мовы. Тут у наведнікаў ёсць магчымасць заказаць экскурсію на беларускай мове, каб адчуць усю яго спеўкасць і ласку.

У гэтыя дні госці парка змогуць паслухаць на лакацыях беларускія народныя казкі, паданні і легенды ад цікавых персанажаў, паспрабаваць свае сілы ў моўнай віктарыне і «беларускiх народных спевах».

Кошт уваходнага квітка ў парк?

Дарослы – 45 бел.руб., для сяброў з сацыяльных сетках – 40 бел.руб. (адна падпіска), дзіцячы – 25 бел.руб. (з 7 да 17 гадоў уключна), для дзяцей з шматдзіцячых сем'яў – 15 бел.руб., дзецям да 7 год і інвалідам I–II гр. – уваход вольны.

Тэлефоны для заказа экскурсій для арганізаваных гуртоў: +375 (29) 613-77-01, +375 (33) 615-77-01.

Крыніца: Точка.бай